De Locatie

Foto
Naam kerk
Sint Werenfriduskerk
Straat - nr
Dorpsstraat 71
Postcode
1693 AC
Plaats
Wervershoof
Regio
Medemblik
Provincie
Noord Holland
Website
Sint Werenfriduskerk
Longitude
5.1583744
Latitude
52.7293772

De Historie

Jaar eerste werken
1884
Historie
  • 1862 - Nieuwbouw door M.H. van Dinther
  • 1884 - Overplaatsing, wijziging en uitbreiding door firma Gradussen
  • 1971 - Restauratie en wijziging door firma Vermeulen uit Alkmaar
  • 2000 - Restauratie naar oorspronkelijke staat door firma Flentrop Orgelbouw
Algemeen

Voor de oude Sint Werenfriduskerk (bouwjaar 1815) leverde Mathieu H. van Dinther in 1862 een nieuw orgel op. Hierbij maakte hij gebruik van oude pijpen die waarschijnlijk nog afkomstig waren van J.M. Gerstenhouwer.

Oude Sint Werenfriduskerk (1815-1875)

Het orgel was opgesteld aan de fontzijde van het kerkgebouw en werd op 28 juli 1862 geïnspecteerd en goedbevonden.

1884 - Overplaatsing

Nadat in 1884 de nieuwe, huidige Sint Werenfriduskerk was gebouwd, werd het orgel in dat jaar door firma Gradussen overgeplaatst. Hierbij werd het orgel tevens gewijzigd en uitgebreid met enkele registers. Ook de originele opstelling werd veranderd: het Positief werd niet aan de balustrade geplaatst maar geïntegreerd in de vergrote kast van het hoofdorgel.

1971 - Restauratie

In 1971 werd het orgel door firma Jos. Vermeulen uit Alkmaar gerestaureerd. Deze restauratie had ook een oorzaak in de aanleg van heteluchtverwarming in 1929. (Hetelucht-)verwarming is slecht voor historische orgels. Behalve dat de stemming juist tijdens vieringen slecht is, lijden materialen als hout, metaal en leer onder de plotselinge en snelle opwarming, en daarna weer de afkoeling.

De restauratie werd ook aangegrepen om wijzigingen aan te brengen in de dispositie en de intonatie. Adviseur hierbij was Hans van der Harst. Van het Hoofdwerk werd de Violine 4' vervangen door een Quint (oud pijpwerk) and van het Positief werd de Salicionaal 8' omgebouwd naar Prestant 4', de Voix Céleste 8' naar Flute 2' en tenslotte de Mélophone 4' vervangen door een nieuwe Sifflet 1'. Op 24 juni 1971 werd het orgel opnieuw in gebruik genomen met een concert van Albert de Klerk.

2000: Terug in originele staat

Na bijna 30 jaar was een groot onderhoud dringend noodzakelijk geworden en in het jaar 2000 restaureerde firma Flentrop Orgelbouw het orgel. Om deze restauratie te kunnen laten uitvoeren werd in de twee voorafgaande jaren een aantal acties georganiseerd om het benodigde bedrag van ƒl. 100.000,= in te zamelen. De eerste actie op 11 oktober 1998 leverde al direct bijna ƒl. 20.000,=op. Voor verschillende bedragen konden orgelpijpen, dan wel een compleet register, worden gesponsord.

Als blijk van herinnering werd een certificaat en een kaars uitgereikt.  Op 1 oktober 2000, het jaar waarin tevens het 125-jarig bestaan van de Werenfriduskerk werd gevierd, kon een cheque van ƒ 100.000,— aan het parochiebestuur worden overhandigd.

Er was besloten om tijdens de restauratie allerlei correcties (o.a. telescopen verwijderd, intonatiecorrectie) en herstel van de oorspronkelijke dispositie (aangebracht bij de restauratie in 1970) uit te voeren. Hiermee werd het instrument weer teruggebracht naar de staat waarin het in 1884 door de orgelmakers firma Gradussen werd opgeleverd.

Op zondag 19 november 2000 werd de officiële ingebruikname van het gerestaureerde orgel gevierd met een middag vol optredens door tal van muziekensembles, solisten en uiteraard organisten. Het klankkarakter van het orgel is overwegend Belgisch/Fransromantisch.

Beschrijving orgelbeleving

"Het hoofdwerk heeft het klassieke prestantenkoor. Het prestantenkoor is helder en de Fluiten mooi rond en oudere muziek is goed te doen. Maar het orgel excelleert met muziek na 1800. Van de 19 (21) registers (de 2 van het pedaal zijn een transmissie) zijn er 7 achtvoet, 5 viervoet en 2 zestienvoet labialen. Schilderachtig het kleurenpalet. De Celeste met de Gamba, deze combinatie is op dit orgel werkelijk prachtig. De Prestant wil dan heel graag soleren. Met de Bourbon op het positief erbij en de Prestant koppelen met de 16” op het pedaal en de zwelkast dicht. Reger’s 67-3, voor het cresendo en decresendo alleen het zwel. Poëzie, zo zou je het kunnen omschrijven.

Dit van Dinther/Gradussen-orgel leent zich leent voor diverse stijlen, echter het meest voor de Frans-georiënteerde romantische muziek. Maar ook de muziek uit voorgaande tijden, zowel barok als klassiek komt verrassend goed tot uitdrukking

Met alleen de achtvoeten zijn mooie klank combinaties mogelijk, van liefelijk tot breed of krachtig. Met de Bourdon zestien een prachtige diepte, de diverse viervoeten voor een klein accent tot een stevige punch. Bij het opregisteren tot het volle werk zou ik eerst de Hobo trekken dan pas de Mixtuur. De Hobo is overigens ook een mooie solo stem. Hij gaat niet op (versmelt) in de achtvoeten zoals bij een Engels orgel, de bas van dit register is als Fagot uitgevoerd. De Fluiten klinken rond en de strijkers hebben een mooie streek. De Bourdon zestien samen met de Violon acht geeft een prachtige diepte waarbij de zangstem aanwezig blijft. Kortom een mooi kleurenpalet.

Jan van der Leek - organist"

Orginele dispositie

Originele dispositie

  • Manuaal
    • Prestant 16'
    • Bourdon 16'
    • Prestant 8'
    • Bourdon 8'
    • Octaaf 4'
    • Fluit Gedekt 4'
    • Quint 3' (bas)
    • Octaaf 2'
    • Cornet IV sterk
    • Mixtuur IV sterk
    • Trompet 16' (discant)
    • Trompet 8' (gedeeld)
    • Clairon 4' (bas)
  • Positief
    • Bourdon 16' (vanaf c°)
    • Bourdon 8'
    • Fluit Travers 8'
    • Viola de Gamba 8'
    • Prestant 4'
    • Fluit Gedekt 4'
    • Octaaf 2'
    • Euphon 8' (gedeeld)
  • Pedaal
    • Bazuin 16'
  • Accessories
    • Koppeling
    • Afsluiting Manuaal
    • Afsluiting Pedaal

Van 1875 tot 1971

  • Hoofdwerk
    • Bourdon 16'
    • Violon 16' (Discant)
    • Prestant 8'
    • Holpijp 8'
    • Viola di Gamba 8'
    • Prestant 4'
    • Fluit 4'
    • Quint 3' (1971)
    • Octaaf 2'
    • Cornet III sterk (Discant)
    • Mixtuur II-III sterk
    • Trompet 8'
  • Positief
    • Open Fluit 8'
    • Bourdon 8'
    • Salicionaal 8'
    • Voix Céleste 8'
    • Mélophone 4'
    • Basson-Hobo 8' (B/D)
  • Pedaal
    • Subbas 16' (Transmission)
    • Violoncello 8' (Transmission)

Na de modificatie in 1971

  • Hoofdwerk
    • Bourdon 16'
    • Violon 16' (Discant)
    • Prestant 8'
    • Holpijp 8'
    • Viola di Gamba 8'
    • Prestant 4'
    • Fluit 4'
    • Quint 3' (1971)
    • Octaaf 2'
    • Cornet III sterk (Discant)
    • Mixtuur II-III sterk (2')
    • Trompet 8'
  • Positief
    • Open Fluit 8'
    • Bourdon 8'
    • Prestant 4'
    • Fluit Harmoniek 4'
    • Fluit 2' (1971)
    • Sifflet 1' (1971)
    • Basson-Hobo 8' (B/D)
  • Pedaal
    • Subbas 16' (Transmission)
    • Violoncello 8' (Transmission)
  • Koppelingen
    • Hoofdwerk - Positief
    • Pedaal - Hoofdwerk
    • Pedaal - Positief
Status orgel
Bespeelbaar

De Dispositie

Bereik
IIP/21(19)
Technisch
  • Manuaal omvang: C-f'''
  • Pedaal omvang: C-c'
  • Hoofdwerk: 12
  • Positief: 7
  • Pedaal: 2 (0)
  • Totaal aantal stemmen: 21 (19)
  • Toets tractuur: Mechanisch
  • Register tractuur: Mechanisch
  • Windlade: Sleeplade
  • Stemmingstemperatuur: Evenredig zwevend
Hoofdwerk
  • Bourdon 16'
  • Violon 16' (discant)
  • Prestant 8'
  • Bourdon 8'
  • Violon 8'
  • Octaaf 4'
  • Fluit 4'
  • Violine 4' (2000)
  • Octaaf 2'
  • Cornet III sterk (discant)
  • Mixtuur II-III sterk (2')
  • Trompet 8'
Bovenwerk
Nevenwerk
Echowerk
Zwelwerk
Manuaal
Positief
  • Open Fluit 8'
  • Bourdon 8'
  • Viola di Gamba 8'
  • Voix Céleste 8' (from c°) (2000)
  • Mélophone 4' (2000)
  • Fluit Harmoniek 4'
  • Fagot-Hautbois 8' (B/D)
Onderpositief
Vulstem
  • Mixtuur II-III sterk (Hoofdwerk)
    • C: 2' - 1 1/3'
    • c°: 2 2/3' - 2' - 1 1/3'
    • c': 4' - 2 2/3' - 2'
  • Cornet III sterk discant (Hoofdwerk)
    • c': 2 2/3' - 2' - 1 3/5'
Pedaal
  • Bourdon 16' - transmissie
  • Violon 8' - transmissie
Koppelingen
  • Hoofdwerk - Positief
  • Pedaal - Hoofdwerk
  • Pedaal - Positief
Accessoires
Speelhulp

Media kerk en orgel

Publicaties-oud
Publicaties
Foto's

Video

Bronnen

Bronnen/literatuur
  • Piet Bron - Orgbase.nl
  • Peter Hengstman - Orgelnet.nl
  • Flentrop Orgelbouw - Flentrop.nl
  • De Tijd, 31 juli 1862
  • Het gerestaureerde orgel in de kerk van de kerk H. Werenfridus te Wervershoof : Inspelingsconcert op donderdag 24 juni 1971 des avonds te 20.00 uur door Albert de Klerk, stadsorganist te Haarlem
  • Orgelinhuldigingen : Nederland. - In: De Praestant, jrg. 20 nr. 3, juli 1971
  • Het orgel in de St. Werenfriduskerk te Wervershoof / J.J. van der Harst. - In: De Orgelvriend, jrg. 13 nr. 9, september 1971
  • Orgelbouwnieuws : Het orgel in de St. Werenfriduskerk te Wervershoof / Hans v.d. Harst. - In: Het Orgel, jrg. 67 nr. 10, oktober 1971
  • Orgels in Noord-Holland : Historie, bouw en gebruik van de Noordhollandse kerkorgels / Jan Jongepier, Hans van Nieuwkoop, Willem Poot. - Schoorl : Uitgeverij Pirola, 1996
  • Het historische orgel in Nederland 1858 - 1865 / Teus den Toom (eindred.). - Amsterdam : Stichting NIvO, 2003. - (Encyclopedie Het Historische Orgel in Nederland ; 8)

Recordinfo

ID-nr
10
ID-code
8BQ9M
Datum aanmaak
2020-12-31 19:17:09
Datum update
2021-08-17 20:21:59
Opgevraagd