De Locatie

Foto
Naam kerk
Sint Callixtuskerk
Straat - nr
Kloostersteeg 1
Postcode
7141 BB
Plaats
Groenlo
Regio
Achterhoek
Provincie
Gelderland
Website
Sint Callixtuskerk
Longitude
6.6162639
Latitude
52.0410348

De Historie

Jaar eerste werken
1877
Historie
  • 1877 - Gebouwd door firma Gradussen
  • 1942 - Verbouwd door firma Verschueren Orgelbouw
  • 1968 - Gerestaureerd door firma Verschueren Orgelbouw
  • 2011 - Gedemonteerd en opgeslagen bij Adema's Kerkorgelbouw
  • 2017 - Omgebouwd door firma Adema en herplaatst te Nieuw Beijerland
Algemeen

In de kerkschuur van Groenlo uit 1784 bouwde J. Ambrost uit Haaksbergen in 1822 een nieuw orgel. Omdat uit bepaalde bronnen zou blijken dat de kerk al eerder over een orgel beschikte, is niet duidelijk of Ambrost een volledig nieuw orgel leverde of het bestaande voltooide.

Nadat in 1836 een nieuw kerkgebouw was verrezen, verhuisde dit orgel mee maar omdat het veel te klein bleek voor de nieuwe kerk, werd besloten een groter orgel te laten bouwen.

Pas in 1877 werd door de gebroeders Gradussen een nieuw orgel geleverd en geplaatst in de toenmalige Sint Callixtuskerk (uit 1836) in Groenlo. Het is niet bekend wat er verder met het oude Ambrost-orgel is gebeurd, maar waarschijnlijk is het afgebroken.

Onderhoud

In het originele werkboekje van Gradus (Gerardus) Driessen dat onderhoud door firma Gradussen werd uitgevoerd aan dit orgel. Zo werd op 2 juli 1903 het orgel "gestemt en gerepareert met reis en verblijfkosten zaamen onkosten 5,20" voor een bedrag van 20 gulden, in 1904 werd het orgel opnieuw gestemd en nagezien. Dit gebeurde vaak ook op reguliere basis middels een afgesproken "abonnement" op onderhoud.

Nieuwe kerk

In 1906 werd weer een nieuwe kerk gebouwd op het adres Kloostersteeg 1 in Groenlo. De firma Gradussen plaatste het door hen gebouwde orgel over naar het nieuwe gebouw en daar opgesteld op een balkon aan de westzijde van het schip.

In 1941/1942 is het orgel door Verschueren omgebouwd en electro-pneumatisch gemaakt (opus 141). De kassen van Gradussen zijn vervangen door een nieuwe opstelling, met vrijstaand pijpwerk.

Renovatie

Hierna volgde een nieuwe revisie in 1968, waarbij Verschueren drie tongwerken plaatste. Adviseur bij de restauratie was dr. P.J. de Bruyn. In 1993 kreeg de kerk de beschikking over een goed Adema-orgel, afkomstig uit Amsterdam (HH Nicolaas & Barbarakerk 'De Liefde'). Dit werd in het transept van de kerk opgebouwd. Het Gradussen/Verschueren-orgel was sindsdien buiten gebruik.

Doorverkoop

Het Gradussen/Verschueren-orgel werd niet meer gestemd en nog maar sporadisch gebruikt. Na enkele jaren besloot men het Adema-orgel op de orgeltribune te plaatsen en het Gradussen-orgel te verkopen. Medio 1996 was het nog niet zeker of het zou worden afgebroken, verkocht of toch gerestaureerd

Uiteindelijk is in 2011 is het orgel gedemonteerd en opgeslagen bij de firma Adema. Het werd in 2015 verkocht aan de Gereformeerde Gemeente in Nieuw Beijerland.

Orginele dispositie

Volgens Broekhuyzen (G51) was de dispositie in 1822:

  • Manuaal
    • Bourdon 16'
    • Prestant 8'
    • Holpijp 8'
    • Octaaf 4'
    • Quint 3'
    • Octaaf 2'
    • Mixtuur 2'
    • Sexquialter III
    • Cornet disc III
    • Trompet b/d 8'
  • Pedaal
    • Aangehangen
  • Tremulant
  • Ventiel

De Dispositie

Bereik
IaP/10
Technisch
  • Manuaal omvang: 10
  • Pedaal: Aangehangen
  • Aantal (sprekende) registers: 10
  • Toets tractuur: Mechanisch
  • Register tractuur: Mechanisch
  • Windlade: Sleeplade
Hoofdwerk
Bovenwerk
Nevenwerk
Echowerk
Zwelwerk
Manuaal
  • Bourdon 16'
  • Prestant 8'
  • Holpijp 8'
  • Octaaf 4'
  • Quint 3'
  • Octaaf 2'
  • Mixtuur
  • Sexquialter III sterk
  • Cornet III sterk (discant)
  • Trompet 8' (B/D)
  • Tremulant
Positief
Vulstem
Pedaal
  • Aangehanden
Koppelingen
Accessoires
  • Ventiel
Speelhulp

Media kerk en orgel

Publicaties
Foto's

Video

Bronnen

Bronnen/literatuur
  • Piet Bron - orgbase.nl
  • Ed van Aken - edvanaken.nl
  • Rijksmonumenten.nl

Recordinfo

ID-nr
11
ID-code
CG7FG
Datum aanmaak
2020-12-31 19:17:30
Datum update
2021-05-23 11:52:55
Opgevraagd