De Locatie

Foto
Naam kerk
Kerk van de Heilige Johannes de Doper
Straat - nr
Julianastraat 9
Postcode
6644 BN
Plaats
Ewijk
Regio
Maas en Waal
Provincie
Gelderland
Website
Kerk van de Heilige Johannes de Doper
Longitude
5.7411915
Latitude
51.8716343

De Historie

Jaar eerste werken
1869
Historie
  • 1817 - Nieuwbouw door Peter Torley
  • 1823 - Afbouw door Franciscus Cornelis Smits
  • 1869 - Uitbreiding door firma Gradussen
  • 1917 - Ombouw door Theodorus Nöhren
Algemeen

In 1816 werd aan de orgelmaker Peter Torley uit Nijmegen opdracht verleend tot de bouw van een kamertoon gestemd orgel voor de pas weer in gebruik genomen middeleeuwse parochiekerk. Het door Torley geleverde instrument voldeed volstrekt niet aan de gestelde verwachtingen. Tussen het kerkbestuur en de orgelmaker is hierover een proces gevoerd, waarbij de orgelmaker in het ongelijk werd gesteld.

In 1819 werd daarom opdracht tot herstel en verbetering gegeven aan F.C. Smits uit Reek en deze voltooide in 1823 het orgel waar Torley in 1817 aan was begonnen. Het had bij oplevering één manuaal met tien stemmen en een aangehangen pedaal.

Aan het door Smits geleverde instrument zijn in 1869 herstellingen uitgevoerd door de firma Gradussen uit Winssen. Hierbij is het orgel uitgebreid met een tweede klavier, het bestek van deze werkzaamheden is nog aanwezig in het kerkarchief.

Verplaatsing

In 1917 was een nieuwe kerk gebouwd en het orgel werd hier naartoe overgeplaatst door A. Nöhren uit Nijmegen. Het werd daarbij omgebouwd tot een pneumatisch instrument.

In 1961 werd het instrument vervolgens door A. Nöhren op de tribune van het zangkoor geplaatst: de koorzolder. Het orgel heeft een vijfdelig front met drie pijpentorens waartussen vlakke pijpenvelden. De dispositie van het instrument is nog grotendeels die van Smits.

Huidige toestand

Sinds enkele jaren is het pijpwerk uit het orgel gehaald en in bossen opgeslagen op de zolder achter de orgelkas. Achter het front zijn de luidsprekers van een electronisch orgel geplaatst. Dit electronische orgel staat op het priesterkoor. Sinds enkele jaren zijn de luidsprekers voor het front geplaatst. De orgelkas is vrijwel geheel leeg. Het pijpwerk ligt deels vertrapt en verwrongen verspreid over de orgelzolder. Het orgel verkeert in deplorabele staat.

Volgens een artikel in de Gelderlander d.d. juli 2020, sluit de kerk in juni 2021 haar deuren en krijgt een nieuwe bestemming als thuis voor verstandelijk beperkte jongeren.

Orginele dispositie

De Dispositie

Bereik
IIP/14
Technisch
  • Manuaal omvang: C-f'''
  • Pedaal omvang: C-c'
  • Hoofdwerk: 10
  • Positief: 4
  • Pedaal: 0
  • Aantal (sprekende) stemmen: 14
  • Toets tractuur: Mechanisch
  • Register tractuur: Mechanisch
  • Windlade: Sleeplade
Hoofdwerk
  • Bourdon 16' (54 bestaande pijpen, 24 van zacht hout)
  • Prestant 8' (54 bestaande pijpen, gedeeltelijk front)
  • Holpijp 8' (54 bestaande pijpen)
  • Harmoniefluit 8' (54 bestaande pijpen)
  • Prestant 4' (54 bestaande pijpen)
  • Quinte 3' (54 bestaande pijpen)
  • Octaaf 2' (54 bestaande pijpen)
  • Mixtuur II sterk (108 bestaande pijpen)
  • Trompet 8'
Bovenwerk
Nevenwerk
Echowerk
Zwelwerk
Manuaal
Positief
  • Salicionaal 8'
  • Bourdon 8'
  • Melophoon 4'
  • Fluit Dolce 4'
Vulstem
Pedaal
  • Geen registers aanwezig
Koppelingen
  • Hoofdwerk - Positief
  • Pedaal - Hoofdwerk
  • Pedaal - Positief
Accessoires
Speelhulp

Media kerk en orgel

Publicaties
Foto's

Video

Bronnen

Bronnen/literatuur
  • Piet Bron - orgbase.nl
  • DBNL - dbnl.org
  • Het historische orgel in Nederland 1790 - 1818 / Jan Jongepier (eindred.). - Amsterdam : Stichting NIvO, 1999. - (Encyclopedie Het Historische Orgel in Nederland ; 4)
  • De orgelmakers Smits te Reek (bij Grave) / J.G.P.G. Boogaarts. - Zutphen : WalburgPers, 2017
  • Gegevens ontleend aan bescheiden aanwezig in het parochie-archief en het postarchief r.d.m.z.; Van Os 1979, blz. 55

Recordinfo

ID-nr
56
ID-code
3BF8L
Datum aanmaak
2021-02-25 19:48:07
Datum update
2021-04-28 21:32:28
Opgevraagd